Internet qaýipsizdigi
Internet bizdiń ómirimizge nyq kirdi. Bul bizge dostarymyzben sóılesýge, jańa adamdarmen tanysýǵa, úırenýge, súıikti mýzykamyzdy tyńdaýǵa jáne fılmder kórýge kómektesedi. Ǵalamdyq jeliniń múmkindikteri jyl saıyn artyp keledi. Biraq, ınternet tek paıda ákelip qana qoımaı, zıan keltirýi múmkin.
Onyń zıandy áserin qalaı boldyrmaýǵa bolady? Sizderdiń nazarlaryńyzǵa kóptegen ınternet-qaýipterden aýlaq bola alatyn birqatar praktıkalyq usynystardy usynamyz. Olar Búkilálemdik ǵalamtordaǵy adamdarmen qarym — qatynasty ǵana emes, sonymen qatar onlaın oıyndar men uıaly telefondy paıdalaný kezinde jaǵymsyz qaýipterdi azaıtýǵa kómektesedi.
1. Kompúterdi qorǵaý úshin baǵdarlamalyq jasaqtamany únemi jańartyp otyrý, senimdi antıvırýstyq jáne tyńshylyqqa qarsy baǵdarlamalardy paıdalaný qajet.
2. Internette siltemelerge ótpeńiz jáne kúdikti bolyp kórinetin qalqymaly habarlamalardaǵy túımelerdi basyńyz. Eger siz ózińiz úshin óte mańyzdy nárse bar dep sendirseńiz de.
3. Jeke aqparatty qorǵaý úshin kúshti paról oılap tabyńyz jáne ony eshkimge aıtpańyz. Árbir resýrs úshin biregeı logınder men parólderdi paıdalaný kerek.
4. Eshqashan qupıa aqparatty, mysaly, shot nómirin nemese qupıa sózdi elektrondyq poshta habaryna nemese áleýmettik jelilerge jaýap retinde bermeńiz.
5. Qupıa aqparatty veb-formada nemese veb-bette engizbes buryn, https prefıksinen bastalatyn veb-bettiń meken-jaıy jáne qaýipsiz qosylýdy bildiretin meken-jaı jolynyń janyndaǵy jabyq qulyp belgishesi sıaqty belgilerge nazar aýdaryńyz.
6. Áleýmettik jelilerdegi qarym-qatynas qaýipsizdigi úshin ózińiz týraly múmkindiginshe az málimet qaldyryńyz jáne dostyq usynystaryna tańdamaly túrde jaqyndańyz.
7. Facebook jáne Twitter sıaqty qyzmetterdegi "parametrler" nemese "Parametrler" tarmaǵyn ashyp, sizdiń atyńyzben belgilengen Profıldi nemese fotosýretterdi kóre alatyn, aqparatty izdeý jáne siz týraly túsinikteme qosý tásilderin basqaratyn jáne keıbir paıdalanýshylardy qalaı buǵattaýǵa bolatyndyǵyn biletin paıdalanýshylar tizimin teńsheńiz.
8. Elektrondyq poshta jáshiginde kiris hattardy kórmes buryn, jiberýshiniń meken-jaıyn tekserińiz. Kúdikti hattardy spamǵa jiberýge bolady, ásirese eger mundaı hattarda tirkelgen faıldar bolsa.
9. Sóılesý bólmeleri men jedel habar almasý júıelerinde siz kimmen sóılesetinine eshqashan senimdi bola almaısyz. Beıtanys adamdarmen aralaspaýǵa tyrysyńyz jáne eshqandaı jaǵdaıda onymen naqty ómirde kezdesýge kelispeńiz.
10. Sýretti nemese áýendi júkteý úshin sizge SMS jiberý usynylady ma? Asyqpa! Aldymen bul nómirdi ınternetten tekserińiz-ol qaýipsiz be jáne sizdi aldaı ma.
Búkilálemdik ǵalamtorda sergek bolyńyz jáne ózińizdi qorǵańyz!
Дата: 19.11.2020, 11:26 Автор: №4 ОМ
