Инклюзивті білім беру – бұл ерекше білім беру қажеттіліктері бар баланың қатарластарының ортасында тәрбиеленіп, дамуына мүмкіндік беретін жүйе. Консультацияны бастамас бұрын ең маңыздысын айтайын: инклюзияның мақсаты – баланы «бәрі сияқты қылу» емес, оның
15-01-2026 11:32
Инклюзивті білім беру – бұл ерекше білім беру қажеттіліктері бар баланың қатарластарының ортасында тәрбиеленіп, дамуына мүмкіндік беретін жүйе. Консультацияны бастамас бұрын ең маңыздысын айтайын: инклюзияның мақсаты – баланы «бәрі сияқты қылу» емес, оның

Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істеу ерекшеліктері

 
 
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс жасағанда біз ең алдымен баланың даму ерекшелігін түсінуге мән береміз. Кейбір балаларға тапсырманы баяу қабылдау, назарды ұзақ ұстамау, сөйлеудің кешеуілдеуі, қимыл-қозғалыстағы қиындықтар, сезімталдықтың жоғары болуы немесе қарым-қатынас орнатудың күрделілігі тән болуы мүмкін. Мұның бәрі «тәрбиесіздік» немесе «ерке мінез» емес, баланың даму ерекшелігі екенін ескеру қажет.
 
Балабақшадағы қолдау бірнеше бағытта жүреді. Біріншісі – бейімдеу: күн тәртібі, ойын, оқу іс-әрекеттері баланың мүмкіндігіне сай жеңілдетіліп немесе кезең-кезеңімен беріледі. Екіншісі – жеке қолдау: балаға түсінікті нұсқаулық, қысқа әрі нақты тапсырмалар, көрнекілік, уақытты дұрыс бөлу сияқты тәсілдер қолданылады. Үшіншісі – түзете-дамыту көмегі: қажет болған жағдайда психолог, логопед және басқа мамандармен бірлесіп жұмыс жүргізіледі. Төртіншісі – қауіпсіздік пен мінез-құлықты қолдау: баланың көңіл-күйі, шаршауы, ортаға реакциясы бақылауда болып, алдын ала келісілген ережелер арқылы тәртіп сақталады.
 
Ата-анамен серіктестік бұл жұмыстың ең негізгі бөлігі. Үй мен балабақшадағы талап бір-біріне қайшы келмесе, нәтиже тезірек болады. Сондықтан сіздерден баланың күнделікті режимі, ұнататын және қиналатын тұстары, дәрігер/маман қорытындылары болса, сол мәліметтерді бөлісуді сұраймыз. Біз де өз тарапымыздан баланың бейімделуі, жетістігі және қиындықтары туралы кері байланыс беріп отырамыз.
 
Үй жағдайында көмектесетін қарапайым ұсыныстар: тапсырманы бірден көп бермей, бөліп айту; мадақтауды нақты әрекетке байланысты көрсету; күн тәртібін тұрақты ұстау; балаға алдын ала «не болады?» деп түсіндіріп отыру; эмоциясы көтерілген кезде тыныштандырудың өзіне таныс тәсілдерін қолдану (су ішу, тыныс алу, тыныш бұрышқа бару).
 
Егер сіздің балаңызға қатысты нақты сұрақ болса (сөйлеуі, мінез-құлқы, бейімделуі, құрдастарымен қарым-қатынасы), мен сізді консультативтік пункт мамандарымен бірге жеке қарастыруға шақырамын. Біз әр баланың мүмкіндігін ашуға мүдделіміз және бұл жолда ата-анамен бір команда болып жұмыс істейміз.